बर्दिया,असोज १३/ असार देखि असोजसम्मको चार महिनाको अवधिमा एक पटक हैन–पटक–पटक बंगालबाट विकसित न्यून चापिय प्रणालीले कर्णाली र बबई नदीमा बाढी आउने खतराको संकेत गरिरह्यो । कर्णाली र बबई नदीका मापन केन्द्र चिसापानी र चेपाङमा खतराको संकेत पार गर्दा वस्ती वस्तीमा त्रासदी बढ्यो । नदी तटिय क्षेत्रका वस्ती डुवानमा परे,तर सधंै बाढी पस्ने वस्तीवालाका घर सुरक्षित भए । नदी वस्ती तर्फ सोझिएपनि बाँध फुटाल्न नसक्दा यस बर्षको बाढीको कहरलाई वस्तीका कसैले झेल्न परेन । दशैंको मूखमा भित्रने पछिल्लो बबई र कर्णालीमा आउँने बाढीको प्रकोप यसपालीको लागि टरेको छ ।
शुक्रवार फेरी दिउँस आकाशमा कालो बादल मडारियो । हल्का देखि मध्यम बर्षा भईरहेको छ । जिल्ला प्रशासनको कार्यालयले मौसम पूर्वाअनुमान शाखाको बुलेटिन प्रकासित गरेर फेसबुक पेज मार्फत सचेत गरायो । दशैंमा दशा बन्ने बबई र कर्णाली नदीको त्रासले चैनको निद्रा कसैलाई लागेको थिएन । सिडिओका जागरले नदी तटिय क्षेत्रका वस्तीमा खूसी भित्राएको छ । तर,यसपटक भने बिपदको तयारीमा सक्रिय सिडिओको अघि बबई र कर्णाली नदीले बितन्डा नमच्चाइ सुस्ताइरहेको देखिन्छ । जसको श्रय सिडिओ शर्मालाई स्थानीयले दिएका छन् ।
बाढीको जोखिम टार्ने काममा सिडिओ रुद्रादेवि शर्माको कौशलता बिपदका बेला देखिएको छ । सिडिओ शर्माले खासै केहि गरिनन, तर,जति गरिन त्यसैले बबई र कर्णाली नदी वस्ती सोझिन पाएन भन्ने सर्वसाधारणले बुझेका छन् ।
अरु हैन सिडिओ दौडाहाले संबेदनशिल ठाउँमा बाढी छेक्ने गरी तटबन्धन निर्माण हुँदा वस्ती तर्फ नदी सोझिन नपाएको भादा घाटका असलम धोबी बताउँछन् । ‘नदी जहाँ बाट पस्थ्यो, त्यो ठाउँमा तटबन्धनका योजना नभएपनि बाढी छेक्ने काम हुँदा सडक र वस्तीमा नदीले क्षति गरेन,’उनले भने ।
बबई र कर्णाली नदी तटिय क्षेत्रमा सिडिओ शर्माको दौडाहाले यस्तो सफलता हात पार्दा सिडिओ शर्मा खुसी देखिन्छन् । उनका अनुसार बबई र कर्णाली नदी तटिय क्षेत्रमा बाध फुटाल्ने ठाउँमा तटबन्धको योजना नपरेकाले अस्थायी तटबन्ध निर्माण गर्न जोड दिएको उनले खुलाईन । ठूला–ठूला बोल्डर (ढुंगा) खसाल्दा सत्ति पुल जोगियो र सकारात्मक रिजल्ट आएको हो ।
बबई सिचाँई आयोजना मार्फत नदीको भेल पस्न नसक्ने गरी केहि ठाउँमा काम भएको उनी स्मरण गर्छिन । त्यस्ता ठाउँमा बबई,भादा औरहि नदी नियन्त्रण व्यबस्थापन आयोजनाको सहयोगमा तत्काल अस्थायी तटबन्धन निर्माण भएको छ ।
सिडिओ शर्माको समन्वयमा बाढी पस्न सक्ने संबेदनशिल ठाउँमा बबई सिँचाई आयोजनाले काम गर्दा बिपदलाई छेक्न सफल भएको देखिन्छ । सिडिओ शर्मा जाग्दा नदी तटिय क्षेत्रका वस्तीका अनुहारलाई बाढीका बाछिटाले छुन नसकेको चर्चा बल्ल सुरु भएको छ ।
दशैमा विस्थापित भएर प्रताडित हुँदाको कहालि लाग्दो दिनको स्मरण मानसपटलबाट हराएको झै भएको राजापुर दिपक थारु बताउँछन् । २०७१ मा बबई नदीमा आएको बाढीले एक हजार बढि घर परिवार विस्थापित भएको थिए भने ६ जनाको ज्यान गयो । ३४ जना वेपत्ता भएका थिए ।
यस्तै, २०७४ को बाढीमा जब्दी पुलमा क्षति पुराएको थियो । एक हजार घर परिवार विस्थापित भएका थिए । अघिल्लो बर्ष बबईमा आएको बाढीले जब्दी घाटको पुलको स्पान र पिलर बगाउँदा आधा पुल बाँकी छ । बर्सेनि बबई नदीमा आउँने बाढीले ठूला कहर निम्त्याउँने सक्ने जोखिम भने ज्यू को त्यहि छ । स्रोत नागरिकन्युज